|
Słownik niektórych terminów stosowanych w
ochronie wód
Opracowany na podstawie: Ustawy Prawo Wodne z dnia
18 lipca 2001 roku (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 z 2001 roku wraz z póź.
zmianami) i Ramowej Dyrektywy Wodnej 2000/60/WE (Directive 2000/60/EC
of the European Parliament and of the Council of 23 October 2000
establishing a framework for Community action in the field of
water policy OJ L 327, z 22.12.2000 pp. 1-73).
B.
Biochemiczne
Zapotrzebowanie Tlenu (BZT) –
jest to pojęcie umowne określające ilość tlenu, wyrażoną w miligramach
na litr, potrzebną do utleniania związków organicznych w wodach i ściekach,
na drodze biochemicznej, w warunkach aerobowych, w temperaturze 20oC.
C.
Chemiczne Zapotrzebowanie Tlenu (ChZT)
- jest to pojęcie umowne. W zależności od stopnia
zanieczyszczenia każda woda zawiera substancje ulegające
utlenieniu pod wpływem silnych utleniaczy (np. manganian(VII)
potasu, dichromian(VI) potasu). Ilość tlenu równoważną ilości
zużytego utleniacza określa się jako zapotrzebowanie tlenu. W
zależności od zastosowanej substancji utleniającej rozróżnia się
zapotrzebowanie tlenu:
Cieki naturalne
– rzeki, strugi, strumienie i potoki oraz inne wody płynące
w sposób ciągły lub okresowy naturalnymi lub uregulowanymi
korytami.
D.
Dorzecze
– obszar lądu, z którego całkowity odpływ wód powierzchniowych
odprowadzany jest ciekami naturalnymi przez jedno ujście do morza.
E.
Eutrofizacja
– wzbogacenie wody biogenami, w szczególności związkami azotu lub
fosforu, powodującymi przyspieszony wzrost glonów i wyższych form życia roślinnego,
w wyniku którego następują niepożądane zakłócenia stosunków
biologicznych w środowisku wodnym oraz pogorszenie jakości tych wód.
J.
Jezioro
– część wód śródlądowych powierzchniowych stojących.
K.
Kanały
– sztuczne koryta prowadzące wodę w sposób ciągły lub
okresowy, o szerokości co najmniej 1,5 m przy ich ujściu lub
ujęciu.
O.
Obszar
dorzecza – obszar
lądu lub morza, składający się z jednego lub wielu sąsiadujących
ze sobą dorzeczy wraz związanymi z nimi wodami podziemnymi
oraz morskimi wodami wewnętrznymi i wodami przybrzeżnymi, będącymi
główną jednostką przestrzenną gospodarowania wodami.
P.
Powódź –
takie wezbranie wody w ciekach naturalnych, zbiornikach wodnych,
kanałach lub na morzu, podczas którego woda po przekroczeniu stanu
brzegowego zalewa doliny rzeczne lub tereny depresyjne powodując
zagrożenie dla ludzi lub mienia.
Przerzuty wody
– ujmowanie i przemieszczanie
wód powierzchniowych oraz niezanieczyszczonych wód pochodzących z
odwodnienia zakładów górniczych, w celu zwiększenia zasobów
wodnych innych cieków naturalnych, a także kanałów, jezior lub
innych zbiorników wody.
R.
Rowy
– sztuczne koryta prowadzące wodę w sposób ciągły lub
okresowy, o szerokości dna mniejszej niż 1,5 m przy ich ujściu.
Rzeka
– część wód śródlądowych płynących w przeważającej części
po powierzchni lądu, ale mogących na pewnym odcinku swojego biegu
płynąć pod ziemią.
S.
Substancja zanieczyszczająca
– każda substancja mogąca powodować zanieczyszczenie (szczególnie
te wymienione w Załączniku VIII Ramowej Dyrektywy Wodnej).
Substancje niebezpieczne
– substancje lub grupy substancji, które są toksyczne, trwałe i podatne
na bioakumulację oraz inne substancje lub grupy substancji, których
poziom osiąga stan niepokojący.
Substancje priorytetowe
– substancje określone zgodnie z art.16 ustęp 2 Ramowej
Dyrektywy Wodnej i wymienione w Załączniku X.
Ś.
Ścieki
– wprowadzane do wód lub ziemi:
-
wody zużyte, w szczególności na cele bytowe i
gospodarcze,
-
ciekłe odchody zwierzęce, z wyjątkiem gnojówki
i gnojowicy,
-
wody opadowe lub roztopowe, ujęte w otwarte lub
zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni
zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni, w szczególności z
miast, portów, lotnisk, terenów przemysłowych, handlowych, usługowych
i składowych, baz transportowych oraz dróg i parkingów,
-
wody odciekowe ze składowisk odpadów i miejsc
ich magazynowania, wykorzystane solanki, wody lecznicze i
termalne,
-
wody pochodzące z odwodnienia zakładów górniczych,
z wyjątkiem wód wtłaczanych do górotworu, jeżeli rodzaje i
ilość substancji zawartych w wodzie wtłaczanej są tożsame z
rodzajami i ilościami substancji zawartych w pobranej wodzie,
-
wody wykorzystane, odprowadzane z obiektów
chowu lub hodowli ryb łososiowatych,
-
wody wykorzystane, odprowadzane z obiektu chowu
lub hodowli ryb innych niż łososiowate albo innych organizmów
wodnych.
Ścieki bytowe
– ścieki z budynków mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego oraz użyteczności
publicznej, powstające w wyniku ludzkiego metabolizmu lub
funkcjonowania gospodarstw domowych oraz ścieki o zbliżonym składzie
pochodzące z innych budynków.
Ścieki komunalne
– ścieki bytowe lub mieszanina ścieków bytowych ze ściekami
przemysłowymi albo wodami opadowymi lub roztopowymi, odprowadzane
urządzeniami służącymi do realizacji zadań własnych gminy w
zakresie kanalizacji i oczyszczania ścieków komunalnych.
Ścieki przemysłowe
– ścieki nie będące ściekami bytowymi, albo wodami opadowymi
lub roztopowymi, powstałe w wyniku prowadzanie przez zakład działalności
handlowej, przemysłowej, składowej transportowej lub usługowej, a
także będące ich mieszaniną ze ściekami innego podmiotu,
odprowadzane urządzeniami kanalizacyjnymi tego zakładu.
Śródlądowe drogi wodne
– śródlądowe wody powierzchniowe, na których ze względu na
warunki hydrologiczne oraz istniejące urządzenia wodne, możliwy
jest przewóz osób i towarów statkami żeglugi śródlądowej.
U.
Urządzenia
wodne – urządzenia
służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich
(np.: budowle piętrzące, upustowe, przeciwpowodziowe,
regulacyjne; obiekty służące do ujmowania wód
powierzchniowych i podziemnych; obiekty energetyk wodnej; wyloty
urządzeń kanalizacyjnych; wyloty urządzeń służące do
wprowadzania wody do wód i urządzeń wodnych).
W.
Warstwa wodonośna
– warstwowane lub niewarstwowane utwory skalne przepuszczalne i nasycone
wodą, wykazujące wystarczającą porowatość przepuszczalność
umożliwiającą znaczący przepływ wód podziemnych lub pobór
znacznych ilości wód podziemnych.
Wody graniczne
– wody, którymi przebiega granica państwowa, lub wody w tych
miejscach, w których są one przecięte granicą państwa.
Wody podziemne
– wszystkie wody znajdujące się pod powierzchnią ziemi w
strefie nasycenia, w tym wody gruntowe pozostające w bezpośredniej
styczności z gruntem lub podglebiem.
Wody powierzchniowe
– wody śródlądowe z wyjątkiem wód podziemnych; wody przejściowe
i przybrzeżne, z wyjątkiem sytuacji, kiedy z uwagi na stan
chemiczny zaliczyć można do nich również wody terytorialne.
Woda przeznaczone do spożycia
– woda przeznaczona
do picia, gotowania, przygotowywania pożywienia lub innych celów w
gospodarstwach domowych oraz każda woda stosowana do produkcji żywności,
środków farmaceutycznych i kosmetycznych, a także na potrzeby
basenów kąpielowych i pływalni.
Wody śródlądowe
– wszystkie wody stojące lub płynące na powierzchni lądu i
wszelkie wody podziemne po stronie lądu od linii bazowej, od której
jest mierzona szerokość wód terytorialnych.
Z.
Zanieczyszczenie
– bezpośrednie lub pośrednie wprowadzenie na skutek działalności
człowieka, substancji lub ciepła do powietrza, wody lub ziemi, które
mogą być szkodliwe dla zdrowia ludzkiego lub jakości ekosystemów.
Zasoby wodne dorzecza
– wody śródlądowe powierzchniowe i podziemne, morskie wody wewnętrzne
oraz wody przybrzeżne znajdujące się na obszarze dorzecza.
Zlewnia
– obszar lądu, z którego cały spływ powierzchniowy wód
odprowadzany jest przez system strug, strumieni, potoków, rzek i
kanałów do wybranego punktu biegu cieku (zwykle jeziora lub zbiegu
rzek).
|